eParagon

Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego od wielu lat aktywnie pracuje nad unowocześnieniem i digitalizacją polskiej gospodarki. Elektroniczny paragon był przedmiotem tych prac już w 2016 roku – powstały wówczas modele obsługi rynku, spełniające oczekiwania większości interesariuszy. Dziś jest bardzo dobry moment, aby wrócić do ścisłej współpracy, wszystkich interesariuszy tego tematu i wypracowania modelu, który pozwoli eParagonowi przejąć rolę, jaką dotychczas pełnił paragon papierowy.

eParagon został od 1 kwietnia 2020 r. ustawowo zrównany w Polsce z paragonem papierowym, czyli istnieje możliwość przekazania klientowi, za jego zgodą i w sposób z nim uzgodniony, paragonu fiskalnego w postaci elektronicznej. Obecnie należy oczekiwać prac nad zmianami przepisów rozporządzenia w zakresie technicznego funkcjonowania sprzętowych kas rejestrujących – w zakresie eParagonu, trwają zmiany przepisów rozporządzenia o stosowaniu kas oraz trwa unijna notyfikacja przepisów w zakresie kas rejestrujących mających postać oprogramowania.

Przedmiotowe przepisy usprawniające funkcjonowanie eParagonu i zwiększające korzyści poszczególnych interesariuszy rynku nie wystarczą, aby upowszechnić eParagony na rynku i zapewnić standardy rynkowe funkcjonowania eP. Na bazie wspólnych ustaleń głównych grup interesariuszy dodatkowo powinny powstać stosowne samoregulacyjne zasady obiegu i funkcjonowania eParagonu.

W Polsce dynamicznie rośnie rola płatności bezgotówkowych. Dynamika zmian przyspieszyła w ostatnich tygodniach za sprawą epidemii koronawirusa – wiele punktów handlowych wywiesiło informacje zachęcające do płatności bezgotówkowych, jako bardziej higienicznych. FROB jest promotorem płatności bezgotówkowych, uczestniczył w wielu projektach propagujących nowoczesne płatności. Jednak projekt umasowienia elektronicznych paragonów wymaga także zaproponowania rozwiązań, które pozwolą skorzystać z nich nie tylko osobom płacącym bezgotówkowo.

Upowszechnienie eParagonu wymaga jak najszybszego stworzenia ram operacyjnych i standardów, które zachęcą konsumentów i sprzedawców do masowego korzystania z tej formy przechowywania danych o transakcjach sprzedaży. Im więcej grup interesariuszy włączy się do prac nad uzgodnieniem modelu wdrażania eParagonów, tym większa szansa, że powstanie rozwiązanie korzystne dla całego rynku i pozwalające w sposób łatwy pozyskać i przechowywać rachunki elektroniczne od różnych wystawców, a także w każdej chwili zapewni konsumentom dostęp do zgromadzonych informacji.

Mając na uwadze powyższe Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego niniejszym podejmuje inicjatywę wspólnej pracy wszystkich podmiotów zainteresowanych szybkim i sprawnym wdrożeniem eParagonu do masowego obrotu. Uważamy, że ze względu na naszą długoletnią pracę nad nowoczesnymi rozwiązaniami elektronicznymi, w tym nad elektronicznym paragonem, przy jednoczesnym braku zaangażowania w komercyjną obsługę rynku, jesteśmy optymalnym kandydatem na podmiot koordynujący pracę wszystkich zainteresowanych. Im szybciej uda się tę pracę rozpocząć, tym szybciej konsumenci będą mogli w pełni skorzystać z korzyści wynikających z elektronicznego przechowywania danych o transakcjach.

e-paragon-korzysci-1024x706
Harmonogram działań
6 – 10 kwietnia 2020

Zaproszenie do udziału w pracach przygotowawczych modelu funkcjonowania eParagonu przedstawicieli wszystkich grup interesariuszy

11 – 15 maja 2020

Spotkanie inaugurujące prace zespołu koordynowanego przez FROB, przedstawicieli podmiotów, które przyjęły zaproszenie do współpracy (videokonferencja)

maj – czerwiec 2020
     do 31 maja 2020

Podział zadań i wypracowanie wspólnego stanowiska

Etap I

Każdy z podmiotów zainteresowanych inicjatywą przesyła swoją opinię w 10 zaproponowanych wcześniej obszarach.

Etap II

Powołanie grup roboczych, które na bazie zebranych opinii opracują dokumenty dla pięciu podstawowych obszarów: ASPEKTY PRAWNE, ASPEKTY TECHNICZNE, BEZPIECZEŃSTWO, DOŚWIADCZENIE KONSUMENTA (UX), BIZNESOWE WĄTKI FUNKCJONOWANIA EP.

Etap III

Przeprowadzenie badań rynkowych w celu doszczegółowienia poszczególnych obszarów i potrzeb konsumentów

Etap IV

Opracowanie finalnego raportu pod roboczą nazwą: „Ramy operacyjne i standardy dla upowszechnienia eParagonu – opracowanie samoregulacyjne szerokiego rynku”
koniec czerwca 2020

Zakończenie prac zespołu

Akces do wspólnej pracy zgłosiło 45 podmiotów i instytucji zainteresowane rozwojem eParagonu w Polsce:
Wstępnie zdefiniowane obszary do uzgodnienia:
  1. Wymagania formalne do wprowadzenia w drugim etapie legislacji eParagonu, w tym:
    • możliwość zamiennej emisji paragonu papierowego i elektronicznego,
    • potwierdzenie możliwości prowadzenia ewidencji zwrotów, w której treść eParagonu stanowi dowód zakupu
    • doprecyzowanie wymagań wobec podmiotów prowadzących repozytoria).
  2. Wypracowanie standardów dla sposobu pozyskiwania zgody na przekazanie paragonu w postaci elektronicznej, dla treści tej zgody oraz dla sposobu przekazania eParagonu (standard jednoznacznej identyfikacji konsumentów w czasie transakcji (gotówkowych, bezgotówkowych, mieszanych) na cele emisji eParagonu). Analiza możliwości wdrożenia w ten standard usług dodatkowych, w tym poznania, w zgodzie z RODO, danych identyfikujących klienta pomiędzy kolejnymi transakcjami.
  3. Wypracowanie standardów dla skutecznych metod mitygacji ryzyk, jakie mogą się pojawić w różnych implementacjach eParagonu, w tym:
    • ryzyko fraudów przy swobodnej możliwości nabywcy do manipulacji treścią eParagonu,
    • ryzyko sankcji karno-skarbowych za nieskuteczne lub niezgodne z ustawą/rozporządzeniem wydanie eParagonu nabywcy,
    • ryzyko interwencji UOKiK przy niedochowaniu praw nabywcy wynikających z posiadania ważnego dowodu zakupu.
  4. Określenie cyklu życia eParagonu, od jego powstania, przez wydanie, odbiór, przechowywanie i (wielokrotne) wykorzystanie w procesach reklamacyjnych, a w efekcie określenie standardów przyjmowania eParagonów w zwrotach / reklamacjach (w celu zapewnienia spójnych implementacji w systemach informatycznych oraz zagwarantowanie klientom spójnych doświadczeń podczas obsługi).
  5. Zakres danych, o jaki należy rozbudować strukturę eParagonu, jaka wynika z obowiązujących i planowanych przepisów, aby zmaksymalizować pozytywne doświadczenia nabywców z cyfrowej wersji paragonu (np. informacja o czasie obowiązywania gwarancji), a także powiązanie eParagonu z fakturami elektronicznymi (zwłaszcza jeśli są wystawiane z użyciem kasy/drukarki fiskalnej online).
  6. Analiza korzyści i zagrożeń płynących z centralizowanej (eParagon odbiera, trzyma i udostępnia jedno repozytorium), zdecentralizowanej (eParagon trzyma odbiorca) lub mieszanej infrastruktury przechowującej eParagony.
  7. Rola administracji publicznej – gwaranta integralności danych, audytora, instytucji certyfikującej eParagony i ich repozytoria.
  8. Zasadność istnienia repozytorium/repozytoriów eParagonów i określenie ewentualnych wymagań, jakie powinny spełniać wraz z możliwością poddania się dobrowolnej certyfikacji dla zwiększenia zaufania ze strony konsumentów, administracji publicznej i detalistów.
  9. Standard emisji i przechowywania danych w repozytoriach eParagonów (integralność, brak możliwości ingerencji w eParagon i modyfikowania jego zawartości).
  10.  Standard mechanizmów i bezpiecznego zakresu dostępu do danych gromadzonych w repozytoriach dla poszczególnych grup interesariuszy (bezpieczeństwo danych).