slider3

slider2

slider1

Badania akceptacji kart

2014 ROK
 
BADANIE OBROTU KART0WEGO WŚRÓD PRZEDSIĘBIORCÓW W POLSCE, dr JAKUB GÓRKA
badanie zrealizowane na zlecenie FROB przez instytut badawczy Ipsos (autor: Agata Kuśnierek), Warszawa, styczeń 2014
 
Mniej niż połowa polskich przedsiębiorców słyszała o wejściu w życie w dniu 1 stycznia br. ustawowej regulacji wysokości opłaty interchange a zdecydowana większość (81%) nie odczuła zmiany wysokości opłat związanych z akceptacją kart płatniczych po wymuszonej presją na organizacjach płatniczych samoregulacji w styczniu 2013 r. Nie dziwi zatem wciąż dramatycznie niski poziom akceptacji kart płatniczych wśród polskich przedsiębiorców (17%). Jednocześnie jednak polscy przedsiębiorcy, podobnie jak ogół społeczeństwa, wykazują duże zainteresowanie nowoczesnym metodami płatności.

 
Takie wnioski wynikają z ogólnopolskiego badania przełożenia obniżek opłat interchange na rynek akceptacji kart płatniczych przeprowadzonego na zlecenie Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego (FROB) przez instytut badawczy Ipsos. Projekt zrealizowany został w partnerstwie z Wydziałem Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem dr. Jakuba Górki.
 

Głównym celem badania było opracowanie diagnozy sytuacji na rynku kart płatniczych, w tym uzyskanie informacji na temat aktualnej wiedzy przedsiębiorców w zakresie obowiązujących stawek opłaty interchange, ale też planowanych zmian ich wysokości oraz wpływu spodziewanych rozwiązań ustawowych na przyszły kształt rynku płatności kartowych.

 
Pomimo relatywnie niskiej świadomości dotyczącej nowych stawek opłaty interchange, zdecydowana większość przedsiębiorców (82%) jest zdania, że jej obniżenie o blisko 70% w stosunku to średniej stawki wyjściowej z 2012 r. (1,6%) wpłynie pozytywnie na poziom kosztów związanych z akceptacją kart płatniczych Visa i MasterCard.

 
„Ten optymizm cieszy, ale stanowi ogromne wyzwanie dla agentów rozliczeniowych. To na nich będzie ciążyła odpowiedzialność za przekładanie obniżek opłat interchange na faktyczne korzyści dla przedsiębiorców. FROB liczy na to, że tempo tych zmian będzie szybsze niż w ubiegłym roku tym bardziej, że większość przedsiębiorców oczekuje, że nastąpi to niezwłocznie po tym, gdy zacznie obowiązywać ustawa dla wszystkich umów, czyli z dniem 1 lipca br.” powiedział Robert Łaniewski, Prezes FROB komentując wyniki badania. Ponadto badanie pokazało, że większość przedsiębiorców nie zmieniała agentów rozliczeniowych od momentu, gdy rozpoczęła akceptowanie płatności kartowych w swojej firmie. Tak duży kredyt zaufania przy jednoczesnym funkcjonowaniu na rynku wielu podmiotów oferujących usługi rozliczeniowe powinno być wystarczającą zachętą do szybkiego reagowania przez agentów na obniżony poziom stawki interchange. Dużo zależy również od samych organizacji płatniczych i tego czy nie zechcą kompensować sobie utraty przychodów podwyższeniem innych opłat. Jak wynika z badania, ci przedsiębiorcy, którzy uważają, że obniżka opłaty interchange może nie w pełni pozytywnie wpłynąć na poziom kosztów związanych z akceptacją kart płatniczych, najczęściej obawiają się właśnie wzrostu opłat niezwiązanych z marżą agenta rozliczeniowego.

 
Celem badania było również przyjrzenie się potencjałowi nowych usług płatniczych. Pokazało ono, że
przedsiębiorcy byliby zainteresowani nowym bezgotówkowym instrumentem płatniczym o niskich kosztach (opłata na poziomie 0,5% wartości transakcji) i dodatkowych korzyściach np. umożliwiających płacenie telefonem komórkowym (57%). Nie byliby jednak raczej skłonni ponosić wyższych kosztów akceptacji płatności.
 

Wniosek ten pokrywa się z wnioskami kierownika badania dr. Jakuba Górki zaprezentowanymi w jego książce pt. „Efektywność instrumentów płatniczych w Polsce” i przedstawionymi po raz pierwszy w trakcie II Ogólnopolskiego Kongresu Płatności Bezgotówkowych. „Aby system płatniczy mógł funkcjonować w sposób efektywny konieczne jest usuwanie barier podażowo – popytowych i stymulowanie konkurencji na rynku instrumentów płatniczych poprzez tworzenie takich warunków, które będą sprzyjały pojawianiu się innowacji na szeroką skalę. Przez takie innowacje należy rozumieć rozwiązania o przejrzystym modelu biznesowym faktycznie równoważącym interesy różnych uczestników, zaawansowane technologicznie, o niskich kosztach, i jednocześnie cechujące się walorami niwelującymi zalety już rozpowszechnionych metod płatności, czyli przede wszystkim gotówki.” uważa dr Górka.
 
Ogólnopolskie, reprezentatywne badanie 1052 przedsiębiorców reprezentujących firmy o charakterze usługowo-handlowym, akceptujących płatności kartowe, przeprowadzone zostało w okresie od września do listopada 2013 r.
 

###
 
2012 ROK
 
BADANIE AKCEPTACJI GOTÓWKI I KART PŁATNICZYCH WŚRÓD POLSKICH PRZEDSIĘBIORCÓW, dr Jakub Górka – badanie FROB, NBP i Wydziału Zarządzania UW, Warszawa, grudzień 2012
 
W czerwcu 2012 roku Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego nawiązała współpracę z Narodowym Bankiem Polskim oraz Wydziałem Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w celu przeprowadzenia kompleksowego badania polskich przedsiębiorców dotyczącego kosztów akceptacji gotówki oraz kart płatniczych. Wywiady wśród przedsiębiorców realizowane były w okresie od sierpnia do września, natomiast w październiku oraz listopadzie analizę danych pozyskanych z wywiadów przeprowadził dr Jakub Górka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik projektu badawczego.

 

Narodowy Bank Polski zaangażowany był w projekt badawczy już na każdym jego etapie – od tworzenia kwestionariusza, do którego uwagi zgłosił Departament Systemu Płatniczego, po przygotowanie raportu, który został zweryfikowany i zaakceptowany przez bank centralny.

 

Współpraca FROB, NBP oraz WZ UW pozwoliła na zrealizowanie trzech głównych celów badania:

  • Oszacowanie kosztów akceptacji płatności gotówkowych i kartowych,
  • Zidentyfikowanie barier rozwoju obrotu bezgotówkowego (w tym kartowego),
  • Określenie otwartości przedsiębiorców na nowe, innowacyjne metody płatności.

 

Wyniki badania akceptantów dowodzą, że:

  • Koszty akceptacji kart płatniczych są znacznie wyższe niż gotówki.
  • Obecnie obowiązujące w Polsce zawyżone opłaty interchange ograniczają rozwój obrotu bezgotówkowego.
  • Stawki opłaty interchangew Polsce powinny być niskie (do ok. 0,2%), a nawet zerowe (w zależności od kwoty transakcji).
  • Dopiero niskie poziomy opłaty interchange mogłyby faktycznie spowodować wysoce dynamiczny rozwój sieci akceptacji kart płatniczych w Polsce.
  • Polscy przedsiębiorcy są otwarci na akceptację nowoczesnych instrumentów płatniczych.

 

Zachęcamy do zapoznania się z innymi wnioskami raportu:

 

Jakub Górka, Badanie akceptacji gotówki i kart płatniczych wśród polskich przedsiębiorców, raport z badania FROB, NBP i Wydziału Zarządzania UW, Warszawa, grudzień 2012.

 

 

Metodologia badania

 

Analiza przeprowadzona przez FROB, jest pierwszym zrealizowanym w Polsce badaniem kosztów instrumentów płatniczych. Ponadto w skali międzynarodowej wyróżnia je zastosowana metodologia z wykorzystaniem tzw. testu obojętności akceptanta.

 

Test obojętności akceptanta (merchant indifference test), znany także pod nazwą testu turysty (tourist test) lub testu kosztu unikniętego (avoided-cost test) jest jedną z możliwych do zastosowania (preferowaną obecnie zarówno w literaturze naukowej, jak i przez Komisję Europejską) metod określenia optymalnego poziomu opłaty interchange w gospodarce. Test obojętności akceptanta jest podejściem, które kładzie nacisk na stronę popytową rynku – akceptantów i konsumentów. Opiera się na założeniu, że to strona popytowa a nie podażowa powinna być beneficjentem systemu płatniczego.

 

Badanie zostało przeprowadzone w okresie czerwiec – listopad 2012 r. na ogólnopolskiej, reprezentatywnej, zróżnicowanej geograficznie i branżowo próbie 1006 przedsiębiorców realizujących sprzedaż detaliczną – zarówno z sektora małych i średnich, jak i dużych firm. Wywiady bezpośrednie techniką CAPI na podstawie kwestionariusza badawczego przeprowadził instytut badawczy Millward Brown SMG/KRC.